Toespraak Bevrijdingsdag 5 mei 2020

Dames en heren,

Jongens en meisjes,

Dit jaar zouden we groots en meeslepend vieren dat we vrij zijn. We herdenken het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden.

We staan dit feest-jaar stil bij de vrijheid die is bevochten door mensen die daarvoor grote offers hebben gebracht. We vieren dat we sinds 1945 weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan nieuwe generaties. Allerlei mooie activiteiten, de verhalen-bus, samen eten, vuur uit Wageningen, vandaag de bevrijdings-festivals, allemaal zijn ze niet doorgegaan. Dat is heel erg jammer. Maar toch moeten, mógen we vandaag stil staan bij de bevrijding. Bij vrijheid.

Gister stonden we stil bij de honderd-duizenden slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Bij de Joodse Krimpenaren die vermoord zijn, bij de mensen die omkwamen door honger, oorlogsgeweld enzovoorts.

Nederland werd op brute wijze bezet door nazi-Duitsland. Door soldaten uit heel veel landen werd de bezetter verjaagd. Die bevrijding betekende het herstel van onze democratische rechtsstaat. De rechten en vrijheden die daaruit voortkomen, zijn niet vrijblijvend.

Vrijheid zoals we die hebben, die geeft iedereen verantwoordelijkheid voor het behouden en het versterken ervan.

Vrijheid vraagt om onderhoud.

Om te mogen zijn wie je bent, moet je veilig zijn in je eigen huis, je eigen buurt, je eigen school, straat, samenleving. Ookal worden mensen ongemakkelijk van hoe jij wil zijn.

Om te mogen zeggen wat je wil, moet je niet bang hoeven zijn voor de dictatuur. De dictatuur van de klas, van de mentaliteit langs de lijn, van de zware stampende laarzen. Ookal worden mensen ongemakkelijk van wat jij wil zeggen.

Vandaag vieren we ook dat de Krimpenaren vrij zijn die uit oorlogslanden hierheen zijn gekomen. Hun aanwezigheid leert ons heel direct dat er veel plaatsen zijn in de wereld waar geen vrijheid is.

De onvrijheid van slaven in de mijnen, de onvrijheid van minderheden die onderdrukt worden, de onvrijheid van volken die hun eigen vlag niet mogen hijsen. Het houdt ons scherp: wij mogen meer dan zij, want wij zijn vrij.

Vandaag vieren we onze vrijheid.

En jazeker, volgend jaar zullen we naar alle waarschijnlijkheid wéér in vrijheid 4 en 5 mei meemaken. Maar het is ook verdrietig dat we nu al weten dat een aantal mensen er dan niet meer bij zal zijn. Dit jaar zouden we 75 jaar bevrijding immers ook zo groots en meeslepend vieren omdat de generatie die ‘erbij was’ nu zo oud is geworden.

Dat feest-jaar zou ons ‘dank je wel’ aan hen zijn.

Ons ‘wij weten niet hoe het was, maar het lijkt ons verschrikkelijk’. Het jaar waarin we extra stil zouden staan bij de verhalen, de foto’s en de spullen. Dat kan volgend jaar wel weer een keer, maar toch…

Dus bij deze: bedankt. Net als we tegen de veteranen zeggen: bedankt. En tegen al die mensen van hulporganisaties in de kampen en moeilijke landen, vaak nog tijdens of net ná een oorlog: bedankt. Vrijheid is immers meer dan de afwezigheid van oorlog en strijd.

Vrijheid is ook een werkwoord.

Vrijheid moet je in de praktijk brengen.

Zeker in deze ingewikkelde tijden van corona, van thuisblijven, afstand houden en van zorgen om de toekomst is het van belang om dankbaar te zijn. Al was het maar vandaag, bevrijdingsdag 5 mei twee duizend 20.

Dankbaar om wat ons gegeven is en dankbaar te zijn dat we anderen mogen helpen vrij te worden.

Dichtbij en ver af.  

Want wij zijn vrij.

Wij zijn vrij.

Standaard

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s